572148 RIB afhandeling moties veiligheid - korte wapenstok en zero tolerance winkelgebieden

Aan de leden van de gemeenteraad,

In november 2025 heeft u als raad drie moties aangenomen, te weten:

• Motie 11 op 3 november 2025 over ‘Zero Tolerance’ beleid;
• Motie 6.2 op 12 november 2025 over de korte wapenstok;
• Motie 6.3 op 12 november 2025 over de stadsmarinier.

In raadsinformatiebrief (527620) hebben wij een eerste reactie gegeven over de inhoud van de drie moties. Vervolgens is er tijdens de bijeenkomst met de driehoek op 11 februari 2026 een bredere context gegeven over veiligheid en handhaving. In deze raadsinformatiebrief geven we aan hoe wij de afhandeling van de moties “Zero Tolerance” en “Korte wapenstok” uitvoeren. Over de voortgang van de motie “stadsmarinier” bent u inmiddels via een raadsinformatiebrief (569283) geïnformeerd.

Motie ‘Zero Tolerance voor overlast en criminaliteit in winkelcentra Den Helder en Julianadorp’

De motie ‘Zero Tolerance voor overlast en criminaliteit in winkelcentra Den Helder en Julianadorp’ voeren wij als gemeente Den Helder, voor een groot gedeelte uit. Op de aanpak tegen overlast en criminaliteit in en rond winkelcentra wordt al stevig ingezet.

Zero Tolerance

De projectmatige inzet vanuit de boa’s op thema’s als verkeersoverlast winkelgebieden, hondenoverlast wijken, overlast daklozen in de binnenstad en vuurwerkoverlast, is hier een voorbeeld van. Net als de jaarlijks terugkerende preventie- en veiligheidsprojecten die wij in samenwerking met onze partners, actief inzetten tegen winkeldiefstal (Secret Scan), Woninginbraken, straatroven en overvallen (Donkere Dagen Offensief) en het weren van overlastplegers in winkelgebieden (Collectief Winkelverbod).

Zoals we al eerder hebben aangegeven, vraagt u hier feitelijk om onvoorwaardelijke handhaving in en rond de winkelgebieden en een strikt beleid te hanteren maar het veiligheidsbeleid is er juist ook op gericht om van de eerste melding tot juridische afhandeling, te sturen op de verbetering van de veiligheid in Den Helder, daarbij rekening houdend met de bestaande grondrechten. Aangezien wij geen onderscheid in personen kunnen maken, zou uw voorstel een aanzienlijke toename van de regel- en controledruk betekenen voor alle inwoners en ondernemers van Den Helder. Wij handelen als gemeente, binnen de kaders van de wet- en regelgeving en met de beschikbare capaciteit, in de geest van de motie en blijven dat doen.

Veiligheid winkelcentra

In de motie worden een aantal opdrachten benoemd. Hieronder vindt u een korte reactie hoe het college van B&W hieraan invulling geeft.
In ons Integraal Veiligheidsplan worden veiligheidsproblemen in samenhang aangepakt. Een van de prioriteiten is de Fysieke, Sociale en Digitale leefomgeving. Hierbij sturen we op een brede aanpak waarbij we inzetten op overlast, (sociale) onveiligheid als criminaliteit in de leefomgeving van onze inwoners, ondernemers en bezoekers. Wanneer we kijken naar de winkelgebieden vertaalt dat zich dit door in:

• Fysieke veiligheid: Schoon, heel en veilig houden van de winkelgebieden;
• Sociale veiligheid: Collectief winkelverbod;
• Digitale veiligheid: Digitaal weerbaar maken van ondernemers.

Op al deze onderdelen zetten wij in, samen met diverse partners als politie, zorg- en hulpinstanties, brandweer en ondernemers. Hierbij kijken we niet alleen naar het probleem, maar ook naar de achterliggende oorzaken. Zo richten we ons op de repressieve kant zoals handhaving, gebiedsverboden, camera’s en persoonsgerichte- of groepsaanpak op het Ketenhuis, maar ook op de preventieve kant met het bieden van een dagbestedingslocatie, advisering inrichting openbare ruimte of het verwijderen van fietswrakken etc. Daarnaast investeren we in de buitenruimte en winkelpanden bijvoorbeeld om winkelgebieden minder aantrekkelijk te maken voor overlastgevers.

Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO)

Voor vier winkelgebieden werken we via een publiek-private samenwerking in een KVO traject met ondernemers, politie en brandweer samen om te stimuleren deze winkelgebieden veiliger, schoner en leefbaarder te maken waarbij de ‘lijnen kort worden gehouden’. De (gezamenlijke) acties nemen we op in een maatregelenmatrix. Een van de onderdelen die daar in opgenomen is, is een gezamenlijke jaarlijkse schouw door het winkelgebied. Aandachtspunten uit de schouw die terugkerend zijn, bv foutparkeerders worden als actie opgenomen in de maatregelenmatrix. Andere zaken, bv graffiti wordt meteen hersteld. In de motie vraagt u om een aanpak per winkelgebied. Wij zien de maatregelenmatrix vanuit het KVO-traject als aanpak voor de winkelgebieden. De samenwerking vanuit de KVO-trajecten wordt door het KIWA instituut ge-audit, inclusief de maatregelenmatrix.

Op dit moment loopt er geen actief KVO-traject meer voor het centrum. Het KVO-traject is succesvol afgerond, maar doordat de KVO-structuur weg viel is de samenwerking ad-hoc geworden. De samenwerking met de Helderse Ondernemersvereniging Binnenstad (HOB) is inmiddels aangehaald en er wordt gezamenlijk gekeken hoe het overleg structureel vorm kan worden gegeven. Op dit moment zitten de gemeente en een afvaardiging van het bestuur van de HOB, vier keer per jaar om tafel. Op verzoek sluit de gemeente aan bij de algemene ledenvergaderingen. Zo worden signalen en knelpunten vroegtijdig herkend en opgepakt. Het bestuur van de HOB wordt daarnaast actief betrokken bij de totstandkoming van het veiligheidsplan 2027-2030, zodat reële vraagstukken van de ondernemers aan bod blijven komen en veiligheidsmaatregelen gedragen worden vanuit de praktijk.

Nieuwe prioritering

In de loop van 2026 wordt het nieuwe “Beleidsplan Integrale Veiligheid & Vergunningen, Toezicht en Handhaving 2027-2030” opgesteld. Wij nodigen u na het zomerreces uit om bij de prioritering van onderwerpen aan te geven waar uw voorkeur ligt m.b.t. handhaving. Met onze externe partners, o.a. politie, het Openbaar Ministerie, de omgevingsdienst, ondernemers en div. branches, zullen we gesprekken voeren om handhavingsthema’s met hoge prioriteit te identificeren. Deze uitkomsten worden samengevoegd in het nieuwe beleid en worden verder uitgewerkt in de jaarlijkse uitvoeringsplannen. Het op deze manier ophalen van de handhavingsbehoefte is een belangrijke strategische stap om het handhavingsbeleid effectiever en meer risico-gestuurd te maken. Zo proberen we binnen de kaders van onze bevoegdheden, mogelijkheden en beperkingen toezicht en handhaving verder te professionaliseren en in te spelen op de werkelijke problematiek in de praktijk.
Het college hoopt met deze toelichting de uitvoering van de motie “Zero Tolerance” voldoende geduid te hebben en beschouwt deze motie dan ook als afgehandeld.

Motie “Korte wapenstok”

Het college gaat de motie uitvoeren en heeft besloten dit in te passen in het proces rondom de doorontwikkeling van de buitengewoonopsporingsambtenaren. Dit vraagt echter veel tijd omdat:

• De landelijke modernisering van het stelsel buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) op dit moment wordt doorgevoerd;
• Het een aanvraag betreft voor het toepassen van een geweldsmiddel. Hieraan zitten duidelijke voorwaarden en niet elke aanvraag wordt automatisch geaccordeerd. Een goede en gedegen voorbereiding is hierbij essentieel;
• Uit de evaluatie van WODC over de pilot korte wapenstok, voor het min J&V bij tien gemeenten, naar voren kwam dat een goede en gedegen voorbereiding noodzakelijk is.

Procedure aanvraag korte wapenstok

De procedure is niet zo eenvoudig als het lijkt. Een aanvraag lijdt ook niet automatisch tot een positief resultaat. De wapenstok kan 1) wel, 2) niet of 3) voor maximaal twee jaar worden afgegeven door het ministerie van Justitie & Veiligheid (min J&V). Dit is afhankelijk van het de ingediende onderbouwde motivering en aangeleverde documentatie. Om als gemeente te voldoen aan de eisen dienen er een aantal stappen genomen te worden. In bijlage 1 vindt u de “Procedure aanvraag korte wapenstok”. Om te beginnen dient er een goede onderbouwde motivatie te liggen die bevestigd wordt door de lokale driehoek. De (direct) toezichthouders, binnen de eenheid, geven hier advies over de aanvraag. Vervolgens dient de planvorming en uitvoering van werk(instructies) op orde te zijn. Dat betekent dat er onder andere een veiligheidsplan en opleidingsplan moet worden opgesteld/aangepast en dat vervolgens het personeel inhoudelijk, fysiek en psychisch getraind en opgeleid moet worden. Een aanvraag dient een aantal stappen te doorlopen en goed voorbereid te worden.

Modernisering van het stelsel buitengewoon opsporingsambtenaren

Het ministerie van Justitie en Veiligheid werkt op dit moment aan een ingrijpende modernisering van het stelsel voor buitengewoon opsporingsambtenaren. De aanpassingen, die vanaf 2026 stapsgewijs worden ingevoerd, moeten leiden tot een duidelijkere taakverdeling, meer bevoegdheden in de dagelijkse praktijk en extra aandacht voor veiligheid en professionele ondersteuning van de buitengewoon opsporingsambtenaren.

Proces tot komen van aanvraag

Door de twee trajecten te combineren voorzien wij in een goede en gedegen voorbereiding en werken we de komende jaren naar een sterk en doelmatig team buitengewoon opsporingsambtenaar toe.

Op dit moment wordt al gewerkt aan de juiste motivatie en wordt er geïnventariseerd welke plannen er moeten worden opgesteld en geactualiseerd om aan de eisen te voldoen van de korte wapenstok en om de doorontwikkeling van de boa’s te begeleiden. Wij verwachten dat het proces van de doorontwikkeling buitengewoon opsporingsambtenaren vier jaar duurt, maar dat wij in het eerste kwartaal van 2027 de aanvraag voor de korte wapenstok compleet en doelmatig in kunnen dienen. Wij verzoeken de uitvoering van deze motie te plaatsen op de bestuurlijke termijnkalender met als einddatum tweede kwartaal 2027.

Den Helder, 12 mei 2026.

Met vriendelijke groet,

Burgemeester en Wethouders van Den Helder,

J.A. (Jan) de Boer MSc.
burgemeester
 
K. (Koen) van Veen
secretaris

BIJLAGE 1 – Aanvraag procedure korte wapenstok