558003 RIB stand van zaken warmtenet

Aan de leden van de gemeenteraad,

Woningstichting Den Helder heeft de gemeente laten weten dat zij vanwege onvoldoende financiële ruimte voorlopig niet deelneemt aan ontwikkelingen rond een geothermiebron en warmtenet in De Schooten. De Woningstichting is wel positief over deze warmteoplossing voor De Schooten en blijft graag betrokken bij het project. Hierbij informeren we u over wat dit besluit betekent voor de ontwikkeling rond het warmtenet en de stand van zaken.

Achtergrond

Sinds 2017 onderzoeken HVC, Koninklijke Marine, Woningstichting Den Helder (WSDH) en de gemeente of een warmtenet met geothermiebron een mogelijke warmteoplossing is voor de Koninklijke Marine, de wijk De Schooten en mogelijk voor meer gebouwen in Den Helder. Hiervoor zijn investeringen noodzakelijk door HVC, Koninklijke Marine en WSDH.

De gemeente heeft de regierol voor de warmtetransitie en is ook potentiële warmteafnemer voor haar maatschappelijk vastgoed inclusief Willemsoord BV. Eind 2026 wordt het Omgevingsprogramma Warmte 2026-2031 als herijking van de Transitie Visie Warmte (2021) aan het college voorgelegd ter vaststelling. Daarin worden de mogelijkheden van duurzame warmteoplossingen en het tijdspad voor buurten en wijken beschreven.

Op 25 november 2024 is de ‘Startnotitie Wijkuitvoeringsplan De Schooten’ door de gemeenteraad vastgesteld met een aangenomen Amendement ‘Startnotitie WUP De Schooten’ (nr. A9.1, 18.13). De gemeenteraad heeft door middel van het amendement het college opdracht gegeven om alle mogelijke warmteoplossingen zoals opgenomen in de "Toekomstvisie Energie” te onderzoeken, om tegemoet te komen aan de ambities om in 2040 een energieneutrale gemeente te zijn. Arcadis heeft op 11 november 2025 het ‘Onderzoek warmteoplossingen De Schooten’ (zaaknummer 505275) afgerond en aangeboden aan de gemeenteraad. De belangrijkste aanbeveling van Arcadis aan de gemeente is dat een warmtenet met geothermiebron de beste hoofdwarmteoplossing is voor De Schooten en deze unieke kans te benutten. De gemeente heeft hierover nog geen standpunt ingenomen.

Standpunt Woningstichting Den Helder

Woningstichting Den Helder heeft de gemeente laten weten voorlopig niet deel te kunnen nemen aan een warmtenet op geothermie in De Schooten. WSDH ziet nog steeds De Schooten als een kansrijke wijk voor een warmtenet maar heeft op dit moment geen financiële ruimte voor een additionele investering in verduurzaming, bovenop de bestaande en reeds geplande onderhouds-, verbeter- en nieuwbouwprojecten. Als de financiële condities verbeteren is de WSDH bereid om dit besluit opnieuw te overwegen.

Standpunt Koninklijke Marine en Liander

Geothermie komt uit onderzoek van de Koninklijke Marine naar voren als de meest passende duurzame vervanging van de huidige aardgasgestookte warmtevoorziening op de Nieuwe Haven. Samen met HVC en Liander is de Koninklijke Marine aan het onderzoeken of de investeringen ook zonder aansluitingen van WSDH in De Schooten gedaan kunnen worden.

Liander ziet warmtenetten als een belangrijke toepassing om piekbelasting op het elektriciteitsnet te verminderen, omdat warmtenetten de elektrische warmtevraag (zoals bij individuele warmtepompen) kunnen vervangen of reduceren. Hierdoor blijft er meer netcapaciteit beschikbaar voor andere maatschappelijke opgaven, waaronder woningbouw en economische ontwikkeling.

Voor een warmtenet met een geothermiebron moeten er investeringen gedaan worden door partijen. Bij investeringsbeslissingen wordt nadrukkelijk gekeken naar de mate waarin maatschappelijke meerwaarde kan worden gerealiseerd. Doordat WSDH voorlopig geen investeringsmogelijkheden heeft om woningen aan te sluiten is de warmteafname onvoldoende om de geothermiebron financieel haalbaar te maken.

Extra warmtevraag

Om de geothermiebron alsnog haalbaar te maken onderzoekt Rijksvastgoedbedrijf namens de Koninklijke Marine samen met HVC of meerdere locaties aangesloten kunnen worden op het warmtenet zodat de warmtevraag groter wordt. Hierbij wordt gedacht aan aansluitingen op Willemsoord, zoals het Marinemuseum, het KIM en Buitenveld, vanuit de Nieuwe Haven. Deze optie lijkt kansrijk te zijn. Defensie zal in het voorjaar van 2026 een besluit nemen over deze voorgenomen aansluitingen op de geothermiebron.
De gemeente is samen met Willemsoord BV, de Koninklijke Marine en HVC aan het onderzoeken of het mogelijk is om (een gedeelte) van het vastgoed van Willemsoord BV aan te sluiten op het warmtenet, als het warmtenet naar het vastgoed van de Marine op Willemsoord gaat. De technische en financiële consequenties zijn nog niet bekend.

Koninklijke Marine als startmotor voor geothermie

In opdracht van de Koninklijke Marine onderzoekt het Rijksvastgoedbedrijf en HVC welke extra investeringen er nodig zijn naast de investeringen in een extra warmtevraag om een geothermiebron mogelijk te maken. Als dit mogelijk is dan is de Koninklijke Marine de startmotor voor de geothermiebron. Voor de Koninklijke Marine is een stabiele energie- en warmtevoorziening van strategisch belang, naast het maatschappelijke belang. Mocht de geothermiebron door de Koninklijke Marine mogelijk gemaakt worden dan biedt dit kansen om in de toekomst De Schooten en/of andere buurten of wijken deze duurzame warmteoplossing aan te bieden.

Scenario’s

Er zijn verschillende scenario’s denkbaar voor een warmtenet met geothermie in Den Helder:

• De Koninklijke Marine en HVC zijn bereid om de maatschappelijke investeringen voor hun rekening te nemen en zijn de startmotor voor het warmtenet. In de toekomst kan het warmtenet uitgebreid worden naar De Schooten, Willemsoord en andere gedeeltes van de stad.
• Er komt geen warmtenet met een geothermiebron en hierdoor vertraagd de warmtetransitie in Den Helder en dit kan een negatief effect hebben op woningbouw en economische ontwikkeling.

Vervolg

• Er is vanuit het Ministerie van Defensie en HVC een positief besluit nodig om een geothermiebron mogelijk te maken zonder warmteafname door WSDH in De Schooten. Naar verwachting is hier in Q2/Q3 2026 meer duidelijkheid over.
• De gemeente onderzoekt wat de consequenties zijn voor het aansluiten van (een gedeelte) van de gebouwen van Willemsoord BV. Naar verwachting is hiervoor in Q3/Q4-2026 meer duidelijkheid over.
• De gemeente is bezig met het opstellen van het Omgevingsprogramma Warmte die eind 2026 wordt voorgelegd aan het college. Daarin worden de mogelijkheden van duurzame warmteoplossingen en het tijdspad voor buurten en wijken beschreven. Hiervoor worden in Q2 beleidskaders ter besluitvorming aan de commissie en gemeenteraad aangeboden.
• Als de WSDH mogelijkheden ziet om woningen in De Schooten alsnog aan te sluiten dan gaat de WSDH hierover in gesprek met de strategische partners.
• Alle partners rond het warmtenet blijven in gesprek en blijven de ontwikkelingen volgen. Zodra er relevante ontwikkelingen zijn wordt de gemeenteraad hiervan op de hoogte gesteld.
• De gemeente blijft (innovatieve) ontwikkelingen rondom andere duurzame warmteoplossingen volgen en in gesprek met bewoners in De Schooten over warmteoplossingen.

Den Helder,17 februari 2026

Met vriendelijke groet,
Burgemeester en Wethouders van Den Helder,

J.A. (Jan) de Boer MSc.
burgemeester
 
K. (Koen) van Veen
secretaris